السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

37

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

قاشق قاشق : وسيله‌اى براي خوردن ، برداشتن ويا هم زدن مواد خوراكى . از آن به مناسبت در باب أطعمه واشربه نام برده‌اند . غذا خوردن با دست راست مستحب و - به تصريح برخى - با قاشق مكروه است . 1 - - ) ظرف ) قاصر - - ) جهل قاضى - - ) قضاوت قاضى تحكيم قاضى تَحكيم : قاضى منتخب دو طرف دعوا . قاضى تحكيم ، مقابل قاضى منصوب ، قاضىاى است كه دو طرف دعوا أو را برمىگزينند تا ميانشان حكم كند . 1 از احكام آن در باب قضاء سخن گفته‌اند . پيشينه : بحث قاضى تحكيم ، نخستين بار توسط عامه مطرح شد ، سپس فقهاى شيعي متعرض آن شده وبر أساس موازين ، به تبيين حدود آن پرداختند . مشروعيت : منصب قضا نوعي ولايت شرعي است ؛ از اين رو ، ثبوت آن براي كسى منوط به اذن امام عليه السّلام يا اذن كسى كه امام عليه السلام اين امر را به وى تفويض كرده ، مىباشد . 2 آيا دو طرف دعوا مىتوانند فردى را به عنوان قاضى براي خود برگزينند تا ميانشان حكم كرده ودعوا را فيصله دهد ، ودر صورت داشتن حق چنين انتخابى ، آيا حكم أو نافذ است يا نه ؟ براي پاسخگويى به سؤال ياد شده ، لازم است موضوع بحث روشن شود كه أصولا قاضى تحكيم در چه فرضى متصور است ؟ بدون شك ، شخصي كه از امام عليه السّلام اذن خاص يا عام دارد ، از موضوع بحث خارج است ؛ زيرا با داشتن اذن ، قاضى منصوب به شمار مىرود ، نه قاضى تحكيم . بنابر اين ، بحث مشروعيت در جايى است كه اذني وجود نداشته باشد ؛ نه خاص ونه عام . در چنين فرضى ،

--> ( 1 ) . الكافي في الفقه / 279 ؛ الجامع للشرائع / 391 ؛ الحدائق الناضرة 7 / 117 .